رساله احساس و عقل در دنیای رسانه
حکایت پا خوره داستان از آنجا شروع شد که دو مرد در جنگلی همسفر بودند. مردی سالم و مردی که پاهای خود را به دلایلی از دست داده بود و ویلچر نشین بود. در حال طی طریق بودند و مرد سالم به دید تمسخر به مرد معلول مینگریست و گاها نیز تلنگری به او میزد، که ناگهان به سرزمین باتلاقی عجیبی رسیدند. سرزمین تکه تکه پر از باتلاقهایی مملو از زالوهای پاخور بود. از آنجایی که راهی جز رد شدن از آن باتلاقها نداشتند، به ناچار قدم بر آن نهادند. مرد ویلچرنشین به سلامت از آن زمین گذشت و مرد سالم نیز که زالوها در حال مکیدن خون از پاهایش بودند، زمینگیر شد و در باتلاق غرق شد.
حکایت احساسات در دنیای امروز، حکایت پای مرد سالم در باتلاق است. بالذات مطلوب و حتی مورد نیاز است و ابزار اصلی طی طریق محسوب میشود، اما بالعرض میتواند باعث غرق شدن در باتلاق خوش خط و خال دنیای امروز (که با آب و شن و ماسه زیر آنرا پوشانیدهاند) گردد. هر انسان معمولی اکثر تصمیمات خود را بر اساس احساسات اتخاذ میکند. در مورد تصمیمات جزئی زندگی که تاثیر چندانی نیز ندارند، معمولا احساسات و غریزه و کلا حسی که در لحظه به انسان غالب است، تایین کننده خواهد بود. حتی افرادی که سعی میکنند انسانهای عقل محوری باشند، در قدم اول به اصلاح احساسات و ضمیر ناخودآگاه خود میپردازند، چون ذات آدمی در موارد بسیاری بدون فکر کردن تصمیم میگیرد و عمل میکند (و اصلا همواره امکان فکر کردن فراهم نیست). از منظر طی طریق کمال انسانی نیز، احساس به مثابه اسبی تنومند و سریع است که میتواند انسان را به هر جایی بکشاند. عقل نیز به مانند اسبی رنجور و ترسو است که جهت برداشتن هر قدمی مدتی را صرف سنجیدن خوب و بد آن میکند. اگر انسانی جهت طی طریق، از ابتدا احساسات را برگزیند و به خیال باطل خویش عرفان را مسیر خود قرار دهد، با احتمال بسیاری گمراه خواهد شد چون این اسب چموش سر به هر بیابانی میگذارد و انسانی که بدون توانایی سوار بر آن شود، قدرت رام کردن انرا نخواهد داشت و به ناکجا آباد خواهد رفت. و اما عقل، برای شروع راه بهترین ابزار است. پس از اینکه انسان در مسیر عقل، به تواناییهای ابتدایی رسید و توانست ضمیر و احساس خود را تا حدی رام کند و در چهارچوب قرار دهد، توانست تفاوت نفس با فطرت را تمیز دهد، تفاوت فرهنگ و عادت را با خواست قلبی درک کند – که این مسیر خود ممکن است زمان زیادی ببرد -تازه میتواند بر اسب تنومند احساسات تکیه کند و مسیر را سریعتر بپیماید، درست مانند ساختمانی که زیربنای آنرا با خاک برداری و بتن میریزند ولی مابقی را با مقداری آهن و خشت به راحتی به انجام میرسانند.
باتلاق خوش قیافه احساسات
http://abiusx.com/archive/paper/Emotional_and_Rational_Thinking.pdf
Bagozzi, R. P. Dholakia, U. M. & Basuroy, S., 2003. How Effortful Decisions Get Enacted: The Motivating Role of Decision Processes, Desires, and Anticipated Emotions. Journal of Behavioral Decision Making, 16, pp. 273–295.
رساله احساس و عقل در دنیای رسانه,Related Posts
Tags: احساسات, اسب تنومند, استدلال, باتلاق احساسات, بالذات, تصمیمگیری احساسی, تصمیمگیری عقلانی, دلیل و علت, طوفان های احساسی, عرفان, غریزه, فرهنگ و عادت, فطرت, محافظهکار, ملاک صحت, نفس, نفس و فطرت, ویلچر احساسات, پاخوره
Trackback from your site.
Comments (32)
مهدی
| #
جمعی از آیت الله بهجت (ره) طلب موعظه کردند ایشون گفتند: “به هر چه که می دونید عمل کنید… فقط تو رو خدا عمل کنید!”
مشکل ما وقتی شروع میشه که به احساس تکیه می کنیم در حالی که میدونیم اون احساس ما رو به کار درستی امر نمی کنه.
Reply
rahi
| #
یه چیزی میگم نمیدونم درست یاغلط!!!یه اعلام کمک برای نجات!!مطلبتون باعث شد این واز شما بپرسم!!وقتی خیلی از چیزای زندگیتو با احساست قبول کردی وحتی وقتی یه کتاب فلسفی میخونی انگار بااحساست درکش میکنی وباهاش حال میکنی ودینت رو ترجیح میدی با احساست قبول کنی!!وقتی به یه سنی میرسی دیگه حست جواب سوالات رو نمیده کلی سوال دینی گیجت میکنه.باید چکار کرد؟نکنه جواب سوالمو نمیتونید بدید.چون از اون اول حکومت عقل بر احساستون قوی بوده!!مثل اعتمادبنفس تون!!کمک.کمک.کمک…..
Reply
AbiusX
| #
مشکل احساس دقیقا همینه که فرمودید، موقعی که جواب می ده خوب جواب میده ولی موقعی که جواب نمی ده چکار می شه کرد؟ مثلا اگر یک روز احساست گفت که خدایی وجود نداره، دیگه همه چیز رو باید بذاری کنار!
Reply
rahi
| #
به نظرم رفتن یه جاهایی مثل همین باتلاق یه کمکه برای فهمیدن که از نفهمیدن وندونستن بهترع
Reply
AbiusX
| #
سلام
برای فهمیدن هر چیزی لازم نیست تجربه کنیم
عبرت گرفتن از تجربیات دیگران و کلیت انتقال تجربه یکی از اصلیترین دلایلش همینه
که خودمون ضرر نکنیم
Reply
rahi
| #
خب جواب کلی سوال بی جواب چی میشه که انگار از هر کی میپرسه میگه خودت باید بهش برسی!!!این یعنی یه حس!!چون هرچبز عقلانی غیر خدا رو میشه در قالب جملات بیان کرد!!
Reply
AbiusX
| #
سلام
چندین نکته
اولا که پاسخ دادم سوالتون رو
دوما، اینکه خودت باید بهش برسی با اینکه خودت باید همه مسیر رو بری فرق میکنه. رسیدن یک حس نیست، مثلا برای اینکه ریاضیات یاد بگیری باید زمان بگذاری و کم کم و با تمرین جلو بری تا بهش برسی. لازم نیست حتما حسش کنی.
خیلی چیزها رو نمیشه در قالب جملات بیان کرد، ولی خدا جزو اونها نیست. خدا رو به راحتی میشه در قالب جملات بیان و تعریف کرد ولی قطعا نمیشه حسش کرد. لازم هم نیست.
Reply
sahar
| #
kheily like!!
Reply
یک نفر
| #
به نظر من شما خیلی شعار میدین
یه کمی بهتره نزدیک به واقعیت صحبت کنید
مهار احساسات بیشتر خودآزاریه
البته ببخشید انقدر رک میگم
Reply
AbiusX
| #
مهار احساسات قطعا خود آزاری هست و قطعا بسیار سخت و دردناک کما اینکه مثال ما هم میگفت مثل قطع کردن پا دشواره. اما اینکه شما میگید »بیشتر« خودآزاریه، بیشتر از چی؟
توی شرایط سخت خیلی اوقات لازم میشه آدم پاهاشو قطع کنه یا داروی تلخ بخوره، اینکار کاملا عقلانیه و کاملا ضد احساسیه. درست مانند نظر شما!
Reply
چاربرگ
| #
با طرح موضوعت كاملا موافقم.
مسلما پايه اعتقادي كه بر اساس احساس باشه متزلزله.
اما ورود به اين حيطه هم كار آسوني نيست. براي همين عام نمي دونم اين مسئله رو.
در مورد عرفان هم، فكر مي كنم معادل ديگري بايد به كار مي بردي. عرفان چيزي بيشتر از احساسه، طوري كه بدون معرفت حاصل نمي شه.
در ضمن راه وادي عقل از شك شروع ميشه، به همه چيز..و شروع شك ترسناك و خطرناك، مثل همون باتلاق.
در مورد اين چه نظري داري..
Reply
AbiusX
| #
در مورد ریسک راه عقل، خوب وقتی چیزهایی که تا الان داریم خوش مطمئن نیست، در واقع ما به چیزی شک نمیکنیم،داریم واقع بینی میکنیم! در واقع توی همون شک هستیم فقط به روی خودمون نمیآوریم تا یک عامل بیرونی به رومون بیاره! بنابراین این شک زیاد خطرناک نیست.
البته از یک منظر دیگه، بر خداوند حکیم واجبه که انسان متقی که تلاش برای کسب معرفت و پیدا کردن راه میکنه رو هدایت کنه. بنابراین اینجا دیگه ریسک نیست. و خود این حکم هم باعقل به دست میاد.
Reply
يك نفر
| #
سلام! منظورم بيشتر خود آزاريه تا راه درست! اكر قرار بود ما اينكارو كنيم جرا خدا به ما احساسو داد؟ البته احتمالا ديد من به خاطر دختر بودنم اينجوريه.بعضي اوقات تصور ميكنم↳فلان كار منطقيو انجام بدم اما يك عمر دلم آروم نكيره جي؟
Reply
AbiusX
| #
شما فرض کنید که یک عمر دلتون اروم باشه آخر عمری یک نفر بیاد چهار تا حرف بزنه که دیگه دلتون آروم نباشه. اونوقت چی؟
به نظر شخصی من دخترها برای رسیدن به خدا راحتتر بوده اند در تاریخ اما در این برهه تاریخ بسیار آسیبپذیرتر از مردها هستند که به صورت کلی عاقلترند. بنابراین جمله یکی مانده به آخر شما به نظر من کاملا صحیح است.
Reply
يك نفر
| #
خب فعلا كه نميتونم قالب وبلاكمو كاريش كنم شرمنده
Reply
یک نفر
| #
سلام
یه جا نوشتین: بر خداوند واجبه…
متوجه نشدم منظورتونو
خیلی گیرم معذرت!
Reply
AbiusX
| #
از نظر عقلی بنابر حکمت خداوند واجبه. این واجب از نظر وجوب تشریعی نیست بلکه وجوب تکوینی و درواقع همان لزوم است.
Reply
rahi
| #
نمیدونم چرا این مقاله تون اینقدر فکر ادم ومشغولکرده!!!
الان 2باره میگید جواب سوالتونو دادم!!!ولی الان تغیر سیستم دادن لرای من دختر سخته!!خوبه ادم برای خودش به مرگ بگیره که به تب راضی شه!!یعنی بگه احساسات تعطیل !!بلکه…..
Reply
AbiusX
| #
مثل اینکه بخوایم یک بار ۵۰۰ کیلویی رو برداریم. خوب الان خیلی سخته، ولی اگه چند سال دائم تمرین و ورزش کنیم دیگه خیلی سخت نخواهد بود. با تواناییهای الانتون هدف رو نسنجید، بلکه آینده نگری کنید
Reply
يك نفر
| #
ميشه دوتاشو با هم داشت.من هميشه دعا ميكنم خدا يه راهيو جلوم بذاره كه هم احساسم راضي باشه هم عقلم اين نهايت خوشبختيه! به نظر من يه هنره كه آدم تشخيص بده كجا بايد احساسشو دخالت بده
Reply
AbiusX
| #
شدنش میشه، اما ریسک و احتمالش خیلی کمه. هدف از زندگی توی این دنیا اصلا خوشبختی نیست اینو فراموش نکنید وگرنه خیلی راحت میتونید با همون احساسات توی شیوه زندگی آمریکایی غرق خوشبختی بشید آخرشم هیچی نشید.
Reply
Nikoo Astaraki
| #
سلام. بحث جالب و ارزشمندیه.
هرچند اعتفادم اینه که “شعار” اصل بودن واژه ی “واقعیت” (و نه حقیقت) رو زیر سوال نمی بره. چون شعار خودش یه حقیقت انکار ناپذیره که به خاطر قدرتی که توی در بر داشتن واقعیت داره، شده شعار و افتاده سر زبون یه سری آدم به نام و مفهوم عجیب “روشن فکر”.
اما در هر صورت وجود عقل غالب بر احساس شعاریه که دیگه بیش از حد تصور قویه. غیرممکن نیست رسیدن بهش… ولی عقلانی هم نیست که به خاطر رسیدن به یه همچین منطق خشکی یک مدت زیادی از عمر و استعداد رو هدر داد.
Reply
بي نام
| #
سلام
يه جايي مي خوندم مردم شرق احساسي تر ند و غربي ها عقل گراتر
حافظ ومولوي از شرق برخاسته اند وارسطو وافلاطون از غرب
ودين احساس را مي خواند و حساب عقل را
قبول كه دين هم مي گويد لعلكم تعقلون
اما اين تعقل صرف دو دو تا چهار تا نيست
اين تعقل گاه يكي را هفتصد برابر مي بيند
دين نمي گويد احساس را 5 جلسه در ميان تعطيل كنيد
دين با احساست كار دارد با فطرتت كار دارد با عقلت هم كار دارد
آنچه كه گاهي دل خوانده مي شود هوس است
عشق را و احساس را مقام بلندتري است
همين حسين گفتن هاي ما احساس است گردنش بزنيم دنياي خالي اي بيش برايمان نمي ماند
Reply
AbiusX
| #
سلام
یک جایی خوندید، ولی بیشترش اشتباه بوده.
اولا که ارسطو و افلاطون از غرب بر نخواستند و یونان خیلی غربتر از ایران نیست (ایران آن زمان)
دین میگه از احساساتتون با عقل بهره بگیرید.
مشکل شما دقیقا مشکل هموناییه که میگن حسین کار غیر عقلانی کرد، حسین عاشق بود. اتفاقا حسین عاقل بود و هرکه بگه حسین عاقل نبود بهش افترا بسته. شما داری فرق رشنالیزم رو با عاقلی میگی، ولی اشتباها فرق احساس و عقل میخونیش.
عقل نمیگه احساس وجود نداره، عقل میگه احساس یک اسبه که باید رامش کرد و ازش استفاده کرد.
عشق و احساسی که توی چهارچوب عقل نباشه، قطعا به گمراهی می ره
Reply
بي نام
| #
سلام
خيلي آتيشتون تنده ها
من هم ميگم دو تاش با هم خوبه خودم هم آدم خيلي احساسي اي نيستم
به نظر خودم هم امام حسين ته كارشو قشنگ مي ديد كار امام حسين هم عاقلانه بود از همين جهت چون ته اشو ميد ديد ونتيجه اشو مي دونست اما اين دليل نمي شه كه بگيم اثر احساسي نداشته و قيام ايشون صرفا دلايل عاقلانه داشته و صرفا براي آگاه كردن مردم و… بوده واقعيت اينكه مردم امام حسين رو دوست دارن نه با عقلشون كه با دلشون
قبول كه احساسات رو بايد مهار كرد اما هيچ علاقه اي رو شما نمي تونيد با عقل توجيه كنيد اگه كردين من تسليم تازه هر جور عقل گرايي هم مطلوب نيست خيلي ها از فرط زيادي عقل گرا بودن ناقض وجود خدا مي شوند
يه سوال راستي ميشه يه كم راجع به نظرتون در مورد شعرا وعرفا بگيد چون اينطور كه من فهميدم شما اصلا قبول نداريد عرفان رو
Reply
AbiusX
| #
سلام
قیام حسین قطعا اثر احساسی داشته چون راه اصلی رسیدن هم احساساته، ولی شما خودت قضاوت کن توی دنیای امروز، چند درصد مردم جذب حسین میشن و چند درصد جذب سریالهای باطل خارجی؟
چرا نمی شه علاقه رو با عقل توجیه کرد؟ حتی عشق رو میشه با عقل کاملا تحلیل کرد و حتی ایجاد کرد چه برسه به توجیه. عقلگرایی معادل راسیونالیزمه که یک بنیان فکری باطله که هم گروه معتزله و هم گروههای از غربیها به اون گراییدند. عقل محوری با عقل گرایی فرق داره. ضمنا اونهایی که از زیادی عقل گرا بودن منکر خدا میشند، به خاطر اینه که از اول هم با عقل خدا رو نداشتن!
شعرا که نظر نمی خواد شعر کلا چیزیست که در مسیر اصلی زندگی انسان نیست، یک هنره که میتونه ارزشمند باشه و میتونه نباشه.
در مورد عرفان و عرفا هم داخل مطلب صحبت کردم. حتما برای طی طریق لازمه.
Reply
بي نام
| #
سلام ممنون ازتون
پس شما هم قبول دارين كه آدم اول بايد حق وباطل و با عقلش تشخيص بده بعد با عشق وعلاقه در مسير حق قدم برداره؟؟
يه بار ديگه كه مطلبتون وجواب هاتونو خوندم به نظرم اينطور رسيد
اگه قبول داريد كه فكر نكنم چيز ديگه اي باقي بمونه
Reply
AbiusX
| #
بله اما بر خلاف گذشته زیربنای عقلی امروزه باید خیلی قدرتمند تر باشه. تا وقتی که به اون زیربنا برسیم باید احساسات رو کنار بگذاریم چون فضاهای احساسی الان حتما باعث گمراهی میشن. بعد که پایه سازی شد میتوان احساسات را دوباره ایجاد کرد.
Reply
نجات یافته
| #
ببخشید از کجا معلوم که در مثال بالا منظور از اون پاها عقل نبوده باشه؟
ما دو نوع احساس داریم
احساسات ذهنی، که نباید تسلیمشون شد
احساسات روحی، که از جانب خداوند هستند و حقیقتند.
اینها را با استناد به کتاب مقدس گفتگو با خدا نوشتم.
تفاوت بین این دو احساس در این کتاب توضیح داده شده.
Reply
AbiusX
| #
از آنجایی معلوم که نوشته رو من نوشتم و منظور خودم رو ازش میدونم!
ضمنا شما نمی خواد تفاوت این دو رو بگید، کافیه یک راه دقیق و عملیاتی برای تمیز دادن بین این دو چیزی که تعریف کردید بدید تا قبول کنم. اگر راهی ندارید ادعاتون رو مثل بقیشون واهی فرض میکنم.
Reply
نجات یافته
| #
راه دقیق و عملیاتی اون در کتاب گفتگو با خدا موجوده.
Reply
AbiusX
| #
اگر ارجاع دقیق ندید اجازه انتشار نظر در وبلاگ بنده را دیگر نخواهید داشت زیرا بنده از افرادی که با دروغ و شایعه پراکنی اصرار دارند حرف غلط خود را ارائه دهند کنار نمیآیم.
Reply